Categories:

Globalleşen Futbol Globalleşen Pandemi

Futbolun tarihçesi sanıldığı gibi 1800’lere mi dayanıyor yoksa aslında futbol çok daha eski geçmişe mi sahip? Futbolun geçmişi aslında milattan çok öncesine hatta insanların yerleşik hayata ilk geçtikleri zamana kadar dayanmaktadır. Yerleşik hayata geçiş çalışmaları ile beraber insanlar, avcılık ve toplayıcılıktan tarım ve hayvancılık gibi faaliyetlerin olduğu; yerleşik düzende küçük köy ve şehir devletlerinin kurulduğu düzene geçmişlerdir. İnsanlar yerleşik hayata geçtikten sonra tarım ve hayvancılık gibi faaliyetlerden arta kalan zamanlarda çeşitli danslar ve oyunlar geliştirerek tarihteki ilk rekreatif ve sportif etkinliklere başlamışlardır. İlk zamanlarda sadece “ortada sıçan” misali oyun olarak başlamıştır. Bu oyunda küçük insan grupları kendi aralarında pas yaparak ve çok kısıtlı kurallarla futbolun temellerini atmışlardır. Daha sonra yıllar geçtikçe ve teknoloji geliştikçe oyun sınırları daha belirgin olan bir alanda belirlenen kurallar çerçevesinde oynanan ve sadece eğlence amacı güden bir spor dalı haline gelmiştir. Modern futbol ise 1800’lü yıllarda İngiltere’de kurulan spor kulüpleri ile gelişim çağına bir domino taşı daha eklemiştir. Bu şekilde modern futbol ilk kez federasyona bağlı olarak oynanmaya başlamıştır. 1900’lü yılların başından itibaren ise dünyanın birçok ülkesinde futbol artık profesyonel meslek dalı olmuştur. İlk ligler, yerel, ulusal ve uluslararası turnuvalar bu tarihlerde kurulmuş; insanlar da boş zamanlarında futbol müsabakalarını izleyerek keyif almaya başlamışlardır. 1995 yılında Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin aldığı “Avrupa sınırları içerisinde yaşayan bireylerin serbestçe dolaşım hakkı vardır.” kararı ile çıkan Bosman yasasından sonra işin boyutu artık iyice değişmiştir. Futbol artık globalleşmeye başlamış ve iyiden iyiye bir endüstri haline gelmeye başlamıştır. 2000’li yılların başında Los Galacticos ile beraber futbol piyasası milyon dolarlardan on milyon dolarların konuşulduğu bir yapı haline gelmiştir. Reklam, sponsorluk, naklen yayın hakkı gibi getirisi yüksek olan anlaşmalar ile kulüpler yüksek meblağlarda yatırımlar yapmış;  oyuncu alıp satmaya başlamışlardır. Bu yatırımlardan sonra alınan başarısızlıklar sonucunda ise yapılan yatırımlara ödenen miktarları karşılayamayacak düzeyde olan kulüpler  büyük bir borç bataklığının içerisine girmeye başlamıştır.  Kulüp yöneticilerinin seçimlerden önce verdiği büyük vaatler; şampiyonluk ve birinciliklerden çok borçların silinmesi üzerine olmaya başlamıştır. Bu yapı bu şekilde devam ederken UEFA, Finansal Fair Play yasası çıkararak kulüplerin gelir-gider dengesini iyi düzeyde tutmasını amaçlamış ve borçlanmaya sınırlandırma getirerek kulüplerin daha fazla borçlanmasının önüne geçmiştir. Bu kurala uymayan kulüplere ise çok ağır yaptırımlar uygulanmaya başlamıştır.

Kulüplerin en önemli gelir desteği olan 12. Adam ve naklen yayın gibi ek gelirler ise maalesef 2019 yılı Kasım ayında Çin’de ortaya çıkan ve kısa sürede tüm dünyaya yayılıp pandemi ilan edilmesine sebep olan Covid-19 salgını ile büyük bir darbe almıştır. Oyuncu ödemeleri, önceden alınıp vadesi gelmiş kredi borçları, çalışan personel maaşları, oyuncu taksitler vb. giderler bu darbenin en büyük sebebi olmuştur. Birçok kulüp oyuncuları ile anlaşıp maaş indirimine gitmiştir. Kulüpler vadesi gelen kredilerini ötelemiş, bunu yapamayanlar daha da büyük sorunlarla karşı karşıya kalmıştır. Pandemi, futbolu sadece ekonomik açıdan değil fiziki olarak da etkilemiştir. Haftalarca antrenman yapamayan sporcular evde kendi imkanları ile kondisyon çalışmaları yapmak durumunda kalmışlardır. Bugünlerde birçok lig yeniden start almışken yapılan müsabakalarda sporcuların çoğunun fizik-kuvvet bakımından önceye nazaran zayıfladıkları da gözle görülür derecede belli olmuştur. Bu futbol sezonunda nerde hangi takım şampiyon olur, nasıl şampiyon olur bilinmez ama sanırım bir gerçek var ki bu dönemim şampiyonları ve bu şampiyonluklara imza atan sporcular tarihten izleri hiç silinmeyecek sporcular olacaklardır. Futbola yeniden kavuştuğumuz bugünlerde, tüm dünyaya yeniden sağlıklı günlerin en kısa zamanda gelmesi dileğiyle… Pandemi nedeniyle hayatını kaybedenlere başsağlığı diler, halen tedavi görenlere ise acil şifalar dileriz. Siz değerli okurlarımıza ise futbol dolu, keyif dolu günler olması dileğiyle, esen kalın.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir